DERSİN TANIMI :

Ebelikte temel ilke ve uygulamalar dersi, ebeliğin rol ve işlevleri, sağlık ekibi içindeki yeri ve önemi, insanın kendine özgü varlığı ve gereksinmeleri içinde toplumla beraber bütüncül bir anlayışla ele alarak temel ebelik kavram, kuram ve ilkeleri, temel ve sistemlere özgü uygulamalar hakkında bilgi, tutum ve beceri kazandırır.

DERSİN AMACI :

Temel insan gereksinimleri doğrultusunda bireyi ve toplumu bütüncül bir anlayışla görebilmesini sağlamak

Ebeliğin temel felsefesine ve sağlık bakım sistemi içindeki yerini kavramasını sağlamak.

Sağlığın korunmasına ve devam ettirilmesine yardım etmesi için gerekli bilgi ve beceriyi kazanmasını sağlamak.

Hasta bakımı ile ilgili temel kavramları, ilke ve yöntemleri anlamasını sağlamak.

Evde ve sağlık kurumlarında bakım verebilmek için bakımın temel bilimsel ilkelerini kavramasını ve bu ilkelerden yararlanarak vereceği hasta bakımında uygun davranışı kazanmasını sağlamaktır.

DERSİN HEDEFLERİ :

Meslekte temel ilke ve uygulamalar dersi konularının kavranması

Ebelik süreci doğrultusunda bakım planlarının kavranması

Mesleki uygulamalarda araç ve gereçlerin kullanımının kavranması

Mesleki uygulamaların gelişimini takip etme

Teorik bilgi ve becerilerimizi günlük yaşantımıza aktarabilme

Hasta ve sağlık ekibi üyeleriyle iletişimi en üst düzeyde tutma ve koruma

Ebenin görev ve sorumluluklarını bilme ve yerine getirme

Hastanın kendi bakımını sağlayabilmesi için etkili bir eğitim ve danışmanlık sağlama

DERSİN PROGRAMDAKİ YERİ

Ders, öğrenimin I. yılının Bahar Yarıyılında verilir.

DERSİN KREDİ DAĞILIMI

Kuramsal ders kredisi: 6 (1 saatlik ders = 1 kredi)

Klinik uygulama kredisi: 2 (4 saatlik uygulama = 1 kredi)

Toplam kredi: 8

DERSİN TEORİK VE UYGULAMA SÜRESİ

Dersin teori süresi I yarıyıldır, teorinin %30'una devamsızlık hakkı vardır. Uygulama süresi 14 gündür, uygulamanın % 10'una devamsızlık hakkı vardır.

DEĞERLENDİRME

KTÜ öğretim ve sınav yönetmeliği gereğince yapılır.Dersin değerlendirilmesi, 2 ara sınav, hastane uygulama başarısı, ve final sınavı yapılarak ders başarı notu belirlenir. I. ara sınavın %30'u, II. ara sınavın %30'u, final sınavının % 40'ı alınarak elde edilen son notun %50'si alınır, uygulama notunun da %50'si alınarak başarı notu belirlenir.

UYGULAMA ALANLARI

KTÜ Farabi Hastanesi, Numune Hastanesi, Sağlık Yüksekokulu Teknik Dershanesi

DERSİ VEREN ÖĞRETİM ELEMANLARI

Yard. Doç. Dr. Nesrin NURAL, Öğr.Gör. Sevilay HİNTİSTAN, Öğr.Gör. Şule BIYIK

DERSE DEVAM

Teorik ve pratik derslere devam zorunludur. Pratik derslerin %10'undan, teorik derslerin %30'undan fazlasına devam etmeyen öğrenci final sınavına alınmaz.

UYGULAMA DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ

* Klinik devamsızlığı olan öğrenciler mazeretlerini önceden yada acil durumlarda durumunu yazılı yada sözel olarak öğretim elemanına bildirmekle zorunludur.

* Teori ve klinik devamsızlık süresi klinik değerlendirmede dikkate alınacak, başarı puanını etkileyecektir.

* Klinik devamsızlığı olan öğrencilere öğretim elemanları tarafından uygun görülen zamanlarda ve şekillerde (telafi, vaka çalışması vb) çalışmalar yaptırılacaktır.

DERS İÇERİKLERİ

MESLEKTE TEMEL İLKE VE UYGULAMALAR

EBELİK MESLEĞİ

Ebeliğin Tarihsel Gelişimi

Ebeliğin Sosyolojik Özellikleri

Cinsiyet

Nicelik

Eğitim Farklılığı

İş Alanı

Meslekleşme

Ebeliğin Tanımı

Sağlık ve Hastalık Kavramları

Temel İnsan Gereksinimleri

Ekip Kavramı

SAĞLIKLI HASTANE ORTAMI

Hasta Odalarında Renk ve Döşeme Seçimi, Aydınlatma, Nem ve Havalandırma

Ünite Eşyalarının (yatak, yastık, etejer masası, sandalye) Seçimi

Hastanın Hastaneye Kabulu ve Taburcu Edilmesi

ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜRECİ

Hasta ve Ailesine Öğretimin Genel Özellikleri

Hasta ve Ailesinin Öğrenme Gereksinimlerinin Belirlenmesi

Hasta ve Aileye Öğretimi Etkileyen Faktörler

UYKU VE DİNLENME

Uyku ve Dinlenme Gereksinimi

Uyku Dönemleri

Uykuda Görülen Bazı Fizyolojik Değişiklikler

Uyku ile İlgili Genel İlkeler

Hastaya Uyku ve Dinlenmede Yardım

BİREYSEL HİJYEN

Hijyen Tanımı

Derinin Yapısı ve Görevleri

Deri Bakımında Genel İlkeler

Göz, Kulak ve Burun Bakımı

Ağız Bakımı

Deri Bakımı Uygulamaları

Perine Bakımı

Yatak banyosu

Saç Bakımı

Baş banyosu

Bit tedavisi

Yatak Yarası ve Bakımı

Masaj Teknikleri

El –Yüz bakımı

Ayak Bakımı

Yatak Yapma Yöntemleri

HAREKET GEREKSİNİMİ

Hareketsizliğin organizmaya etkisi

Vücut Mekanikleri ve İlkeleri

Yatış pozisyonları

Hastayı Yatak İçinde Hareket Ettirme Teknikleri

Normal Postür

Egzersiz

Koruyucu Yatış Pozisyonları

Muayene Pozisyonları

Ergonomi ve Ebelik

YATAK YAPIMI

Yatak yapımında kullanılan malzemeler ve özellikleri

Boş yatağın açılması ve sökülmesi

Çarşaflı ve nevresimli boş yatak yapma

Hasta içinde çarşaflı ve nevresimli yatak yapma

Ameliyat yatağı yapma

Taburcu yatağı yapma

ENFEKSİYON KONTROLÜ

Enfeksiyon ve Enfeksiyon Zinciri

Tıbbi ve Cerrahi Asepsi

Dezenfeksiyon ve Sterilizasyon Yöntemleri

Fiziksel yöntemler: Kaynatma,basınçlı buhar,kuru ısı

Kimyasal yöntemler:Gazlar,etilen oksit gazı

Dezenfektan solüsyonların dezenfeksiyon için hazırlanması

İzolasyon yöntemleri,

Atıkların yok edilmesi, çift torba tekniği

Steril Malzeme Kullanımı

El Yıkamanın Önemi ve El yıkama Tipleri

İzolasyon Tipleri

SICAK VE SOĞUK UYGULAMALAR

Sıcak ve soğuğun organizmaya etkileri

Vücudun sıcağa ve soğuğa tepkileri

Isının Algılanması

Sıcak Uygulamalar

•  Termofor ile sıcak uygulama

•  Lokal sıcak uygulama

•  Kuru-yaş sıcak uygulama

•  Oturma banyosu

•  Işık uygulamaları

Soğuk uygulamalar

•  Buz kesesi ile soğuk uygulama

•  Lokal soğuk uygulama

Doku Bütünlüğü

Doku bütünlüğünün bozulmasına hazırlayıcı faktörler

Basınç Yarası oluşumu

Basınç yarası tedavisi ve önleme yöntemleri

EBELİK SÜRECİ SİSTEMİ

Sistem, süreç ve geri bildirim tanımları

Veri toplama ve ebelik tanısı koyma

Ebelik bakım planı yapma

Bakım planının uygulanması

Uygulama sonuçlarının değerlendirilmesi

Kayıt tutma

YAŞAM BELİRTİLERİ

Vücut ısısı: Normal vücut ısısı,ısı üretimi,ısı kaybı vücut ısısı yükselmesi ve düşmesi

Vücut ısısı ölçüm Yöntemleri : Oral, aksiller, rektal

Vücut ısısı değişimlerinde hemşirelik uygulamaları

Derece tepsisi ve derece kavanozu hazırlığı

Nabız:Sayısı, ritmi, volümü, arter duvarın durumu

Nabız alınan bölgeler

Radial ve apikal nabız sayma

Solunum: Hızı, derinliği, özelliği

Solunumu etkileyen faktörler

Solunumun sayılması

Kan Basıncı:Arter basıncını etkileyen faktörler, normal değerleri

Kan basıncı ölçüm yöntemleri

Yaşam bulgularının toplu halde alınması

Yaşam bulgularının kayıt edilmesi

İLAÇLARIN UYGULANMASI

İlaç Bilgisi

İlaçların Hazırlanması ve Uygulanması

İlaçların Oral Yolla Uygulanması

Enjeksiyon Uygulaması

•  Subkutan enjeksiyon

•  İntradermal enjeksiyon

•  Damar içi enjeksiyon

Lokal İlaçların Uygulanması

Kas içi enjeksiyon, enjeksiyon bölgeleri

İlaç Dozlarının Hesaplanması

İlaç kartlarının hazırlanması ve saklanması

SIVI GEREKSİNİMİ

Sıvı-elektrolit Dengesi

Vücut Sıvıları ve Dağılımı

Elektrolitler : Sodyum, Potasyum, Kalsiyum, Mağnezyum

Asit-Baz dengesi

Asidoz ve hemşirelik bakımı

Alkaloz ve hemşirelik bakımı

Vücut Sıvı Bölmelerinin İçeriği

Vücutta Sıvı ve Elektrolitlerin Hareketi

Vücut Sıvılarının Düzenlenmesi

Sıvı- elektrolit Dengesini Etkileyen Faktörler

Sıvı-elektrolit Dengesinin Sürdürülmesi

İntravenöz sıvı tedavisi

•  İntravenöz sıvı tedavisinde kullanılan solüsyonlar ve araçlar

•  İntravenöz sıvı tedavisinde kullanılacak venlerin seçimi

•  İntravenöz sıvıların akış hızının düzenlenmesi

•  İntravenöz solüsyonların sıvı izlem çizelgesine kayıt edilmesi

•  İntravenöz sıvıların akış hızını etkileyen durumlar

•  İntravenöz sıvı tedavisi komplikasyonları

Kan Transfüzyonu

•  Kan grupları

•  Rh faktörü

•  Donör secimi

•  Kan transfüzyonu malzemeleri

•  Kan transfüzyonunun yapılması ve gözlemi

•  Kan transfüzyonu komplikasyonları ve hemşirelik bakımı

Total parenteral nutrisyon

Tanımı ve uygulandığı durumlar

Sıvıların özellikleri

Malzeme hazırlığı

Uygulama ve izlem

TPN komplikasyonları ve hemşirelik uygulamaları

SOLUNUM SİSTEMİ

Solunum Sistemi Anatomi ve Fizyolojisi

Sekresyonu Olan Hastaya Yapılacak Uygulamalar

•  Derin Soluk Alma ve Öksürme Egzersizleri

•  Buhar verme

•  Oksijen tedavisi : kanül, kateter, maske ve çadır yöntemleri

•  Yeterli Hidrasyonun Sağlanması

•  Postüral drenaj

•  Aspirasyon

•  Balgam örmeği alma

•  Trakeostomi : Tanımı, kanül bakımı, aspirasyonu, hasta eğitimi

SİNDİRİM SİSTEMİ

Sindirim Sistemi Anatomi ve Fizyolojisi

Oral Yolla Beslenme

Hastanın Yemek Yemesine Yardım Etme

Obesite, iştahsızlık, bulantı, kusma

Gavaj ve gastrostomi yoluyla beslenme

NG Tüp takılması

Total Parenteral Beslenme

Normal dışkı ve dışkılama, patolojik dışkı

Dışkı örneği alma

Konstipasyon

Dışkı tıkacı

Diyare

Fekal İnkontinans

AbdominalDistansiyon

Lavman Uygulamaları

Rektal Tüp Uygulaması

Kolostomisi Olan Hasta Bakımı ve Kolostomi İrrigasyonu

ÜRİNER SİSTEM

Üriner Sistem Anatomi ve Fizyolojisi

Üriner Sistem İle İlgili Problemler

Üriner İnkontinans

Üriner Retansiyon

Üriner Sistem İle İlgili Tetkikler

Normal İdrar ve özellikleri

24 Saatlik İdrar Toplama

Steril İdrar Örneği Alma

Üriner Sisteme İlişkin Özel Uygulamalar

Mesane Kateterizasyonu

Hastanın Aldığı Çıkardığı Sıvının İzlenmesi ve Kaydedilmesi

ÖLÜM

Kayıp, Ölüm ve Yas Tutma

Aileye psikolojik yaklaşım

Ölüm kavramı

Ölümün fiziksel ve duygusal yönü

Cesedin hazırlanması